Gürcü Kültürü

Dil

Gürcüce

Gürcüce, Kafkasya’da konuşulan Kartvel dillerinden biri ve kendine ait bir alfabesi var. Bugün kullanılan alfabe (Mhedruli) 33 harf. Büyük harf, küçük harf ayrımı yok.

Bizim köylerde konuşulan Gürcüce, büyüklerimizin geldiği Acara ağzına yakın. Kurslarımızda standart Gürcüceyi öğretiyoruz ama köyde duyduğumuz kelimeleri de unutmuyoruz.

Dersleri “Deda Ena” diye anıyoruz. Gürcüce “ana dili” demek.

ა “An”, alfabenin ilk harfi

Dernekteki dil kursları

İlk dönemZeki Mercan Hoca ile dört ay sürdü. 80 kişi başladı, 20 kişi bitirdi.
A1Tariel Putkaradze Vakfı’yla birlikte 10 kişi A1 seviyesini tamamladı.
Yaz kursuKısa alfabe kursuna 50’den fazla kişi katıldı.
Şimdiİki grupta 45 kişi Natali Dülger Hoca’dan ders alıyor.

Sonraki adım, iş hayatında Gürcüce kullanacaklar için B1–B2 kursu. Bunun dışında her ay Şota Rustaveli şiir akşamı, her hafta da Gürcü tarihi sohbeti yapıyoruz.

ანბანი · Anbani

Gürcü alfabesi

Harflerin altında Türkçe okunuşlarını yazdık. Kesme işaretli harfler daha sert, gırtlaktan söyleniyor.

აa

ბb

გg

დd

ეe

ვv

ზz

თt

იi

კk'

ლl

მm

ნn

ოo

პp'

ჟj

რr

სs

ტt'

უu

ფp

ქk

ღğ

ყq'

შş

ჩç

ცts

ძdz

წts'

ჭç'

ხh (x)

ჯc

ჰh

Birkaç kelime

Gürcüce kelimeler

Anlamını görmek için karta tıklayın.

Müzik

Çok sesli şarkılar

Gürcü halk şarkıları genelde üç sesle söylenir. Her ses ayrı bir ezgi götürür, birlikte tek bir şarkı olur. Bu gelenek UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras listesinde.

Koromuzu İlkay Eyüboğlu Odabaş yönetiyor. Gürcü şarkılarının yanında Hemşin, Zaza ve Arnavut ezgileri de söylüyoruz. Dernekte bağlama, akordeon, darbuka, piyano, ud ve tulum dersleri var, tasavvuf müziği de çalışılıyor.

Gürcü müziğinde sık duyacağınız çalgılar:

Panduri ve çonguri: telli çalgılar
Çiboni: Acara tulumu
Salamuri: kavala benzeyen bir nefesli
Doli: davul

Guria şarkıları söyleyen bir Gürcü korosu

Halk oyunları

Gürcü oyunları

Erkek oyunları hızlı ve serttir, kadınlar ise süzülür gibi oynar. En bilinenlerden birkaçı:

Acaruli ve Horumi

İkisi de Acara oyunu. Acaruli neşeli bir çift oyunu, Horumi ise erkeklerin oynadığı bir savaş oyunu. Bizim köylere en yakın oyunlar bunlar.

Kartuli

Kadın ve erkeğin birbirine hiç dokunmadan oynadığı ağır bir çift oyunu.

Hevsuruli

Dağlık Hevsureti’den gelen, kılıç ve kalkanla oynanan bir erkek oyunu.

Dernekteki oyun ekibimiz 50 kişi. Hocamız Gürcü oyunlarını öğrenmek için Gürcistan’a gidip 15 gün eğitim aldı. Ekip Gürcü oyunlarının yanında Anadolu oyunları da çalışıyor.

Mutfak

Gürcü sofrası

Gürcüler sofraya “supra” der. Kalabalık sofralarda bir “tamada” olur, sözü o açar, dilekleri o söyler.

Niko Pirosmani’nin bir sofra tablosu

Dernekte mutfak

2025’te Müzeyyen Türk Hanım’la bir ay boyunca mutfak kursu yaptık ve 40 kadar Gürcü yemeği pişirdik.

Bu tarifleri “Nesilden Nesile Gürcü Mutfağım” adıyla kitap hâline getirdik.

Hinkali

ხინკალი

İçi kıymalı, suyuyla pişen büyük mantı. Tepesinden tutup yenir, önce suyu içilir.

Acaruli haçapuri

აჭარული ხაჭაპური

Kayık şeklinde açılan hamura peynir konur. Pişmek üzereyken ortasına yumurta kırılır, sofraya tereyağıyla gelir.

Satsivi

საცივი

Haşlanmış tavuk ya da hindi, cevizli sosla soğuk yenir. Bayram sofralarında olur.

Pkhali

ფხალი

Ispanak, pancar yaprağı ya da lahana, cevizle ezilip top yapılır. Üstüne nar tanesi konur.

Badrijani

ბადრიჯანი ნიგვზით

Kızarmış patlıcanın içine cevizli harç sürülüp rulo yapılır.

Lobio

ლობიო

Toprak güveçte pişen baharatlı kuru fasulye. Yanında mısır ekmeği (mçadi) yenir.

Çurçhela

ჩურჩხელა

İpe dizilen cevizler koyulaştırılmış üzüm şırasına batırılıp kurutulur. Bizim cevizli sucuğa çok benzer.

Gozinaki

გოზინაყი

Balla kavrulmuş ceviz. Gürcistan’da yılbaşında yapılır.

Kurslarımıza katılın

Dil kursu, oyun ekibi ya da koro. Hangisi size uyuyorsa yazın, sizi arayalım.

Kayıt için yazın